"GLORIA VICTIS" - ELIZA ORZESZKOWA: Plan drugi noweli - to opowieść lasu. Co widziały drzewa? "Kawałek"
powstania styczniowego. Oddział partyzancki, wodza powstańców - Traugutta
i trójkę głównych bohaterów, których losy ukazane są bliżej: oto
dziewczyna, jej brat i przyjaciel. Ludzi tych wiążą uczucia: miłość
braterska, przyjaźń towarzyszy broni, a nawet zalążek uczucia miłości
między siostrą a przyjacielem. Później drzewa widziały bitwę, klęskę i
śmierć obu młodzieńców. Trawy odczuły łzy osieroconej, pogrążonej w
żałobie dziewczyny. Smutny epizod tragedii ludzi wplątanych w losy
historii. Nowela nosi tytuł "Gloria victis", co znaczy "chwała
zwyciężonym", tę chwałę, a zarazem zwycięstwo moralne, rozprzestrzenia
po świecie wiatr i przyroda - wierni współuczestnicy dziejów człowieka.
