Pozytywizm - Epoka prozy (powieść, nowela). Wiara w naukę, postulaty scjentyzmu, pracy organicznej, pracy u podstaw. Nazwa pochodzi od "pozytywny", co w XIX wieku znaczyło: praktyczny, realny, rozsądny, życiowy.
Ramy czasowe: Europa: 1862 - 1893... więcej...>>
Główni filozofowie europejskiego pozytywizmu i ich koncepcje: Herbert Spencer, Hipolit Taine, John Stuart Mill... więcej...>>
"OJCIEC GORIOT" - HONORIUSZ BALZAC - akcja powieści rozgrywa się w Paryżu, w latach 20 ubiegłego stulecia. Poznajemy tytułowego bohatera - ojca Goriot - starego człowieka nędznie mieszkającego w pensjonacie pani Vauquer. Jest ubogi, przedwcześnie postarzały i bezgranicznie zakochany w swoich córkach... więcej...>>
"ZBRODNIA I KARA" - FIODOR DOSTOJEWSKI - powieść, zaliczana dziś do klasyki światowej. Główny bohater - student Raskolnikow zamordował siekierą starą lichwiarkę i jej siostrę Lizawietę, oraz dokonał rabunku. Opis mordu autor przedstawia w sposób drastyczny... więcej...>>
"PAN WOŁODYJOWSKI" - HENRYK SIENKIEWICZ - kompozycja i fabuła utworu:
Początkowe rozdziały pełnią funkcję ekspozycyjną zarówno w stosunku do całości powieści jak i do jej części pierwszej:
Wstęp: >> narrator relacjonuje losy Michała Wołodyjowskiego (pozostał kawalerem, ponieważ wpierw wyjechał do Wiednia, by uzyskać zgodę na ślub od opiekunki narzeczonej, księżnej Wiśnio-wieckiej, a następnie walczył na Ukrainie i posłował na Krym)... więcej...>>
"OGNIEM I MIECZEM" - H. SIENKIEWICZ - Streszczenie:
Koniec 1647 r., południowo-wschodnie kresay Rzeczypospolitej, tzw. Dzikie Pola, nad rzeką Omelniczek, dopływem Dniepru - Uratowanie przez Jana Skrzetuskiego, namiestnika chorągwi husarskiej, życia Bohdanowi Chmielnickiemu;
Początek stycznia 1648 r. - Poznanie Heleny Kurczewiczównej... więcej...>>
"POTOP" - H. SIENKIEWICZ - powieść obejmuje dwa lata najazdu szwedzkiego, zwanego przez autora "potopem" - 1655-1656 rok. Centralnym wydarzeniem historycznym w powieści jest obrona Jasnej Góry. W "Potopie" występują historyczne postacie... więcej...>>
NOWELE - H. SIENKIEWICZ - streszczenia takich nowel jak: "Szkice węglem", "Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela", "Sachem", "Orso", "Bartek zwycięzca"... więcej...>>
BOLESŁAW PRUS - pseudonim literacki Aleksandra Głowackiego. Urodził się on 20 VIII 1847 r. w Hrubieszowie nieopodal Lublina, zmarł w 19 V 1912 r. w Warszawie, którą uczynił bohaterem swoich licznych opowiadań, nowel, powieści, felietonów i artykułów.
"POWRACAJĄCA FALA" - BOLESŁAW PRUS - Niemiec Gotlieb Adler jest właścicielem zyskownej fabryki tkackiej. Problemem Adlera jest jego ukochany syn Ferdynand: lekkoduch, nieuk, legat, który roztrwoniwszy w wielkim świecie pieniądze powraca do ojca. Ponieważ syn stracił fortunę - ojciec zarządza plan oszczędności w fabryce... więcej...>>
"ANTEK" - B. PRUS - jedna z najbardziej znanych nowel Prusa, wpisuje się w krąg utworów opowiadających o losie wiejskiego, utalentowanego dziecka. Przypomina "Janka Muzykanta"... więcej...>>
"ANIELKA" - B. PRUS - to dłuższe opowiadanie, o losach dzieci pochodzących wprawdzie ze szlachty, lecz także nie najszczęśliwszych... więcej...>>
"LALKA" - B. PRUS - jest jedną z trzech, obok "Faraona" i "Emancypantek", najważniejszych powieści Prusa. Oprócz Warszawy, epizody akcji w "Lalce" rozgrywają się w Zasławiu i w Paryżu.
Kompozycja powieści: Osią kompozycyjna jest miłość Wokulskiego do Izabeli...
Dzieje Stanisława Wokulskiego ... więcej...>>
"GLORIA VICTIS" - ELIZA ORZESZKOWA - pierwszy plan noweli zaprezentowany odbiorcy to rozmowa lasu z wiatrem. Czytelnik staje się świadkiem baśniowej sytuacji: oto dzięki zabiegom personifikacji i animizacji wszelkie elementy leśnej przyrody mówią, opowiadają, co widziały na leśnej polanie... więcej...>>
"DAREMNE ŻALE" - ADAM ASNYK - utwór skierowany do "starych", do odchodzącego pokolenia - rzeczników idei i poezji romantyzmu.... więcej...>>
"DO MŁODYCH" - A. ASNYK - apostrofa skierowana do wstępującego pokolenia, czyli do pozytywistów, do nowej fali ludzi aktywnych, pragnących działać na rzecz ogółu... więcej...>>
"CONTRA SPEM SPERO" - MARIA KONOPNICKA - "wierzę wbrew nadziei" To swoiste wyznanie wiary. To romantyczne wyznanie wiary. To jakby odżyło romantyczne hasło "mierz siły na zamiary" Mickiewicza. Temat wiersza jest wyraźnie patriotyczny... więcej...>>
"NAD NIEMNEM" - ELIZA ORZESZKOWA - Znajdujemy się w nadniemeńskiej krainie lat osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku. Osią główną powieści jest intryga miłosna, a jej ośrodkiem Justyna Orzelska. Ma ona za sobą pierwszą miłość do Zygmunta Korczyńskiego, który ożenił się z majętną panną, lecz tego właśnie lata, znudzony miłością małżeńską, stara się "odgrzać dawne uczucie"... więcej...>>
Jaki był stosunek pozytywistów do romantyzmu? Młode pokolenie końca lat 60-tych, które ujrzało na własne oczy klęskę powstania styczniowego, wystosowało protest wobec ideologii romantyczne...
W "Nad Niemnem" Orzeszkowa prezentuje szereg romantycznych dziwadeł: zmanierowanego artystę Zygmunta Korczyńskiego...
W "Lalce" Prus ukazał niszczącą siłę romantycznego idealizmu...
A. Asnyk w swoich wierszach, np. w "Daremnych żalach" dobitnie perswaduje spadkobiercom, że czas ich minął...
Są jednak utwory, które ukazują, że nie wszystkie ideały podlegały krytyce...
"Nad Niemnem" Tuż obok krytyki i ośmieszenia autorka składa hołd powstańcom 1863r. Mogiła w lesie - to miejsce święte...
"Lalka" B. Prusa - też zawiera wspomnienie powstania styczniowego...
&"Contra spem spero" M. Konopnickiej jest hasłem romantycznym, nie racjonalnym... więcej...>>
Jak literatura pozytywizmu przedstawia niedolę chłopa i nędzę wsi polskiej XIX w.? Maria Konopnicka była piewczynią nędzy ludu i niedoli chłopa. Jej "obrazki" przedstawiały sylwetki nędznych, głodnych, wyrzuconych ze swoich chat ludzi, umierające z chorób i niedostatków dzieci... więcej...>>
Jak zarysował się w literaturze polskiego pozytywizmu problem dziecka? Dziecko i jego los to temat często podejmowany w pozytywizmie. Być może dlatego, że cierpienie niewinnego dziecka najbardziej porusza odbiorcę... więcej...>>
